فرمت فایل: ورد - Word  

مرجع فایل - قابل ویرایش ) 

تعداد صفحه : 4
نیازانسانبهغذایکیازاحتیاجاتذاتییافیزیولوژیکاستکهمهم‌ترینعاملبقایزندگیوطولعمرمی‌باشد. احتیاجبهغذادائمیاستوارگانیسمرامجبورمی‌کندتابرایبدستآوردنغذاورفعگرسنگیکوششکند.تغذیهصحیحرشدرامیسرمی‌سازد،بهتندرستیوطولعمرمی‌انجامدوباتأثیربررویمغزوروانسببرشدفکریمی‌گردد.غذایانسانبایدشاملپروتئین‌ها،چربی‌ها،کربوهیدرات‌ها،موادمعدنی،ویتامینوآبباشدتارشدوسلامتیاخته‌هایبدنتأمینشود. اینموادباتغییراتیکهدرلولهگوارشحاصلمی‌کنندقابلجذبمی‌شوندوبرایتأمیننیازهایحیاتیمورداستفادهیاخته‌هایبدنقرارمی‌گیرند. تاریخچهتغذیه تااوایلسده ۱۹ مفهومغذاخوردنفقطپرکردنشکمبودواحساسگرسنگیبشرراوادارمی‌کردتاآنچهرادردسترسخودمی‌دیدبدونتوجهبهکمیتوکیفیتآنمصرفکند. شهرنشینیوتشکیلاجتماعاتباعثایجادتغییراتزیادیدرطرزتغذیهبشرشده‌است. اولیناجتماعاتوشهرهادرمیانرودان،آسیایغربی،مصرویونانبوجودآمدند. شهرنشینهایاولیهکشاورزیودامپروریرابهخوبیمی‌دانستندوبرایتغذیهخودازمحصولاتمتنوعاستفادهمی‌کردند. ایراننخستینکشورجهاناستکهانساناولیهدرآنبهکشاورزیوپرورشدامپرداخته‌است. ( آرتورکیتودکترارنستهرتسفیلددرکتابیبهنامصنایعایرانثابتکرده‌اندکهکشاورزیوتمدنازفلاتایرانشروعشده‌است). درحفاریهاییکهدربعضیازنقاطایراننظیرشوشتر،دامغان،تختجمشیدوتپهسیلککاشانبهعملآمدهنشانمی‌دهدکهتاریخکشاورزیدرایرانمتجاوزاز ۶۰۰۰ هزارسالاست. تاریخچهٔتغذیهدریوناننشانمی‌دهدکهمردمیونانباستانبرایتغذیهاهمیتزیادیقائلبودندواینجملهبهآنانمنسوباستکه: «برایتقویتروحهرگزجسمرانبایدفراموشکردوبایدمردمراباورزشوغذایمناسبتربیتکرد.» شواهدنشانمی‌دهدکهدرزمانهایقدیممردمیونانبیشترازگیاهانتغذیهمی‌کردندومصرفگوشتگوسفند،پرندگان،شکر،لبنیاتوماهینیزدربینبعضیازطبقاتاجتماعمعمولبوده‌است. همچنینروغنزیتونرابسیارمصرفمی‌کرده‌اند. دررومقدیممردمکشاورزیمی‌کردندوازغلات،بقولاتومیوهوبعضیازانواعسبزیهاتغذیهمی‌کردند. غلاتغذایاصلیآنهاراتشکیلمی‌دادومصرفگوشتمنحصربهطبقةاشرافبود. دردورانهایبعدیعنیپسازاستقرارامپراتوریدرروموضعتغذیةمردمتغییرکردورومیانبعدازفتوحاتمختلفازتغذیهمردمسرزمینهایفتحشدهتقلیدکردهودراینراهجانبافراطمی‌پیمودند. البتهاینطرزتغذیهمربوطبهطبقاتمرفهواعیانبوددرحالیکهمردمعادیتغذیهساده‌ایداشتند. دراینزمانحتیکتبآشپزینیزدرروممنتشرشدهکهکتابDeipnosphistaeاثرAthenaeusدرقرندوممیلادیچاپشدهوطرزتهیهغذاهایگوشتی،سبزیهاواطلاعاتدیگریدرآنشرحدادهشده‌است. درموردرژیمهایغذاییآغازپیدایشآنبهلوحهایمتعلقبهسال ۱۹۰۰ قبلازمیلادمسیحدرناحیهسومرمربوطمی‌شودکهدرآنبرنامهغذایییککودکنوشتهشدهودرحالحاضردرموزهباستان‌شناسیاستانبولنگهداریمی‌شود. طیدورانهایمختلفتاریخوازدیدگاهمذاهبگوناگون،رژیمهایغذاییحائزاهمیتبسیاربودهودربسیاریازکتبمذهبیمطالبیدرزمینةتغذیهدردورانبارداری،شیردهیوروزهمنعکسشده‌است. بقراطغالباًنصایحوتوصیه‌هاییدرزمینهمصرفیاعدممصرفبعضیازغذاهابهبیمارانخودمی‌کرده‌استواکثرپزشکانیونانباستانرژیمدرمانیرابهعنوانبخشمهمیازمعالجةبیماریهابکارمی‌بردند. زکریایرازیکهازدیدعدهزیادیپدرعلمتغذیهشناختهشدهتوصیه‌هایمختلفیدرزمینةرژیمهایغذاییدارد. همچنیندرکتابحفظالصحهاثراسرفبنمحمددرزمینهتغذیهورژیمدردورانمختلفزندگیمطالبیسودمندعنوانشده‌است. باوجوداهمیتزیاداینرشتهدرحفظسلامتانسانازگذشتهتاحالداشته،ولیتاسالهایپایانجنگجهانیاولهیچسازمانیکهرسمادراینزمینهفعالیتکندوجودنداشت،تااینکهدرسال ۱۹۱۷ نخستینانجمنمربوطبهرژیم‌دانانتوسطگروهیازکارشناسانتغذیهآمریکاتأسیسشد. اینانجمنبرایاولینبارمجلهعلمیرژیمشناسانرادرسال ۱۹۲۵ منتشرکرد. وبهتدریجدامنهفعالیتخودرادرزمینهمدیریتخدماتغذاییمراکزتغذیهتوسعهداد. دانش‌آموختگاناینرشتهکهرژیم‌شناس (Dietition) نامیدهمی‌شوند،بایدتماماطلاعاتودانشخودرادرراهکمکبهبرقراریوبهبودسلامتبشربکارگیرند. اصطلاحرژیمدرمانییادرمانبارژیم (Diet-therapy) بهمعنایاستفادهازرژیمغذایینهفقطبرایبیمارانبلکهبرایافرادسالمنیزاست. بدینمعنیکهافرادسالمنیزبایدبهنوبهخودازرژیمغذاییمناسباستفادهکنندتابدینوسیلهازابتلابهسوءتغذیهمصونماندهوازسلامتکاملبرخوردارشوند.[۱] تغذیهسالمندان باتوجهبهپیشرفت‌هایعلمپزشکیوبهداشتیمتوسطعمرانسانافزایشیافتهودرکشورهایپیشرفته،اینمیزانافزایشبیش‌تراست. پیرشدنوسالخوردگیباکاهشتدریجیفعالیت‌هایفیزیکیوافزایشبیماریهایمزمنهمراهمی‌شودوبهنظرمی‌رسدکهبهبودتغذیهتاحدزیادیقادراستازاینمشکلاتپیشگیریکندویاآن‌هاراتخفیفدهد. بههمیندلیلیکیازمسائلمهمسالمندان،مسائلپزشکیوبهداشتیازجملهوضعیتتغذیهآنهاست. باافزایشسن،نیازآنهابهانرژیکاهشیافتهوتمایلبهمصرفغذاکمترمی‌شود. دراینحالاگرانتخابغذادرستصورتنگیرد،میزاندریافتموادمغذیضروریدرآن‌هاپایین‌ترازحدمطلوبخواهدبود. عواملمؤثردرایجادمشکلاتتغذیه‌ایسالمندانبدینشرحمیباشند ۱ - عواملجسمانی: مانندکاهشکلانرژیموردنیاز،بیماریهایمزمن،بی‌اشتهایی،تغییرحسچشایی،خرابیدندان‌ها،بی‌تحرکی،ناتوانیجسمی،مشکلاتگوارشی،تداخلاتداروییویاتداخلغذاوداروها ۲ - مشکلاتروحیوروانی: افسردگی،تنهایی،ازدستدادنهمسر ۳ - مشکلاتاقتصادی: درآمدکم،کمبودامکاناتبرایتهیهوطبخغذایمناسبوزندگیدرآسایشگاه نیازهایتغذیه‌ایسالمندانمیزانانرژیموردنیاز : باافزایشسنمیزاننیازبهانرژیکاهشمی‌یابدکهمی‌تواندبهدلیلکاهشفعالیتجسمی،کاهشتودهعضلانیوفعالبدنباشد. درصورتدریافتمازادبرنیازانرژیمشکلاتوعوارضیمانندچاقی،فشارخون،بیماری‌هایقلبی‌عروقیبرایسالمندایجادمی‌شود. میزاننیازبهانرژیبرایهرسالمندمتفاوتبودهوبراساسوزن،قد،شرایطفیزیکیوسلامتیویمحاسبهمی‌شود. میزانپروتئینموردنیازسالمندان : باافزایشسنعلاوهبرکاهشتودهعضلانی،ذخیرهپروتئینیبدننیزکاهشمی‌یابدومیزاننیازبهپروتئینباافزایشسننهتنهاکاهشنیافتهبلکهثابتماندهویاافزایشمی‌یابد. بویژهدرصورتابتلابهبیماری‌هاویاعفونت‌هاکهاینمسئلهبسیارمهممی‌باشد. توصیهمی‌شودچهلتاشصتدرصدازانرژیدریافتیروزانهسالمندانازپروتئین‌هابهویژهپروتئین‌هایباکیفیتبالاتامینشود.