مرجع فایل - قابل ویرایش )
تعداد صفحه : 9
مارگزیدگی تخمینزدهمیشودکهسالانه ۵ میلیونمارگزیدگیدرسراسرجهاناتفاقمیافتدکهمسؤل ۰۰۰/۱۲۵ مرگدرطولسالمیباشد،مارگزیدگیخصوصاًدرمناطقگرمسیریونواحیکهقطبکشاورزیاستبوفوردیدهمیشود،زیرادراینمناطقتعدادزیادیماردرهمزیستیباانسانبسرمیبرند. برخلافشهرتبدیکهمارهادرحملهبهانساندارند،بایددانستکهاکثریتمارهابیشازآنچهشماازآنهامیترسیدازشمامیترسندوفقطچندگونهمثلشاهکبری (King Cobra) و (Black mambasکهنوعیمارافریقاییاست ) بدوناینکهتحریکشوندگاهیبهسمتانسانحملهمیکنند. مارهاجانورانیگوشتخواروخونسردهستندودردمای ۳۲-۲۵ درجهدرفعالترینحالتخودبسرمیبرندودرهوایسردنمیتوانندخودرافعالنگهدارند. غذایمارها،حشرات،پرندگان،پستاندارانکوچک،سایرخزندگانوحتیسایرمارهامیباشند. ازحدود ۳۰۰۰ گونهماردرسطحجهانفقط ۴۰۰ گونهآنهاسمیبودهولیفقطاینهابرایانسانخطرناکنیستندچونبعضیازمارهایغیرسمیشکارخودراباپیچیدنبهدورقفسهسینهجاندارواعمالفشاروانقباضوشکستنقفسهسینهحیوانکهباعثجلوگیریازتنفسجاندارویاایجادایستقلبیمیشود،درداممیاندازند. بعضیازمارهاهمپسازبدامانداختنشکاروبدندانگرفتنآنها،شکاررابطورکاملمیبلعند. سمماردرحقیقتنوعتغییریافتهبزاقدهانماراستکهازغددبزاقیتغییریافتهبرایاینکارتولیدمیشودوازطریقدندانهایتوخالیجلویدهانماربهبدنجاندارتزریقمیگردند. سمماراحتمالاًکمکبههضمشیمیائیبدنشکارنیزمیکند.. درسممارتعدادزیادیموادشیمیاییوجودداردکههرکدامبهقسمتیازبدنجاندارآسیبمیرساندوبطورخلاصهاینموادشیمیائیبه ۴ دستهتقسیممیشوند. ۱- سمومسلولی (Cytotoxins ) : کهباعثآسیبموضعیبافتدرمحلگزشمیشوند. ۲- سمومخونی ( Hemotoxins ) : باعثخونریزیداخلیمیشوند. ۳-سمومعصبی ( Neurotoxins ) : رویسیستمعصبیاثرمیگذارند. ۴- سمومقلبی (Cardiotoxins ) : مستقیماًقلبراتحتتأثیرقرارمیدهند. دوخانوادهبزرگمارهامسوؤلاکثرمواردمارگزیدگیمیباشند. ۱٫ خانوادهالاپیده( Elapidae ) کهشاملمارکبری (Cobra) وmambas (نوعیمارافریقایی) ومارمرجانی (snake Coral) میباشند. ۲٫ خانوادهکروتالیده( Crotalidae) کهشاملانواعافعیهامثل: مارزنگی(Rattle snake ) وافعیهایسرخنجری (Lance-headed viper ) وغیرهمیباشند. ·علائمونشانههایبیمارمارگزیده: گزشتوسطمارمیتواندازیکزخمسوراخمانندکوچکوسادهتابیماریتهدیدکنندهحیاتومرگراباعثشود. همیشهبایدایننکتهرامدنظرداشتکهعلائماولیهمتعاقبگزشمیتوانندگمراهکنندهباشندوگاهیقربانیدرحالیکهعلائمقابلتوجهاولیهندارد،ناگهانبطرفشوکومشکلاتتنفسیسوقپیدامیکند. علائممارگزیدگیرامیتوانبه ۵ دستهتقسیمکرد: ۱٫ اثراتموضعی: گزشتوسطافعیهاوبعضیمارهایخانوادکبریمیتوانددردناکباشدکهاکثراًباتورمشدیدوایجادخونریزیهایموضعیدرناحیهگزشهمراهاست. البتهدرموردبعضیازمارهایکبریایناثرموضعیآنقدرشدیداستکهبافتاطرافمحلگزشدچارمرگونابودیمیشود. ۲٫ خونریزی: خصوصاًافعیهاوبعضیازمارهایخانوادهالاپیدهمیتوانندباعثایجادخونریزیدراعضایداخلیمثلرودههاوحتیخونریزیمغزیشوند. گاهیخونریزیازمحلگزشبودهویافردازدهانوزخمهایقدیمیخوددچارخونریزیخودبخودمیشودکهاگربهاینموضوعتوجهنشودبیماربطرفشوکوحتیمرگمیرود. ۳٫ اثراتسیستمعصبی: خصوصاًمارهایگروهالاپیدهوبعضیمارهایدریائی میتوانندمستقیماًرویسیستمعصبیاثرکنند. خصوصاًمارهایCobraوmambaکهازطریقعصبیباعثفلجعظلاتتنفسیشدهکهاگردرماننشودمیتواندسریعاًکشندهباشد. علاوهبرآنمارهابااثررویسیستمعصبیمیتواندباعثمشکلاتبینائی،اختلالاتگفتاریومشکلاتحسیمثلحالتگزگزومورمور( Numbness) شود. ۴٫ مرگعضلانی : سمبعضیازمارهامثلافعیراسل ( Russell’s viper ) ،مارهایدریائیوبعضیمارهایخانوادهالاپیدهاسترالیائیمیتوانندمستقیماًباعثمرگعضلاتدرچندیننقطهبدنشوند. قطعاتمردهسلولینیزمیتوانندواردجریانخونشدهوبهکلیهرسیدهوباعثمسدودشدنسیستمکلیویشوند،کهبعنوانصافیوتصفیهکنندهخونعملمیکنند،کهاینخودمیتواندباعثنارسائیکلیویشود. ۵٫ اثررویچشم : بعضیازمارهامثلمارکبریمیتوانندزهرخودرابطرفچشمانقربانیپرتابکردهباپاشیدهشدنسمرویچشمباعثدردوآسیببهایناندامحساسشوند. · چهموقعبایدبدنبالمراقبتهایپزشکیبود. هرقربانیمارگزیدگیبایددربخشاورژانسبیمارستانبستریشود،مگراینکهمارازنوعغیرسمیتشخیصدادهشود. اشتباهدرشناسائیماربعنوانغیرسمیمیتواندیکخطایبزرگوغیرقابلجبرانباشد. البتهاگرنوعمارغیرسمیتشخیصدادهشد بیماراحتیاجبهمراقبتازناحیهزخمخودداشتهوعلاوهبرآناگردرطول ۵ سالگذشتهواکسنیادآورکزازتزریقنکرده،بایداینواکسنرانیزتزریقکند،ولیباتوجهبهاینکهمارهاباعثبیماریهارینمیشوند،گزشتوسطمارنیازیبهانجاماقداماتپیشگیرانهبرایجلوگیریازهاریندارد. · درمانمارگزیدگی الف : اقداماتاولیهدرمحلحادثهیامنزل ۱٫ پسازگزشتوسطمار،اولیناقدامجلوگیریازگزشثانویههمانفردیاگزشافراددیگراست . بیادداشتهباشیدکهمارهامیتوانندتاچندینقربانیخودراپیاپینیشبزنند ( تازمانیکهسمآنهابهاتمامبرسد) . ۲٫ سعیکنیدمارراشناسائیویاحداقلخصوصیاتکلیظاهریآنرابخاطربسپاریدکهاینکارمیتوانددرکمکبهپزشکبرایتشخیصنوعمارمفیدباشد. البتهاینکاربایدبهشرطیانجامپذیردکهفرددرمعرضگزشثانویهقرارنگیرد. ۳٫ سعیکنیدقربانیراسریعاًبهیکمرکزاورژانسپزشکیبرسانیدمگراینکهکاملاًمطمئنهستیدکهمارغیرسمیبودهاست. ۴٫ مراقبتهایپزشکیوکمکهایاولیهرادرحدتوانبرایقربانیانجامدهیدایناقداماتشامل : - هرگونهوسیلهایکهمیتواندباعثفشاررویانداممتورمگزیدهشدهشودمثلانگشتر،حلقهو… بایدبیرونآوردهشودچوناگرتورماندامپیشروندهباشداینوسائلباعثقطعجریانخونبهمنطقهگزیدهشدهمیشوند. - اگرشمادرناحیهدورافتادهبودهکهانتقالقربانیبهمرکزاورژانسبطولخواهدانجامیدشمابایدازیکآتل (Splint ) برایبیحرکتکردناندامگزیدهشدهاستفادهکنیدولیهرگاهکهازآتلاستفادهمیکنیدبایدبخاطرداشتهباشیدکهاگرورماندامخیلیشدیدشود،آتلخودشبعنوانیکوسیلهفشارندهعملکردهمیتواندباعثقطعجریانخوناندامشود،پسمکرراًانگشتاناندامموردنظر،معاینهشودوازگرمبودنورنگصورتیآنهاکهنشانههایوجودجریانخوناستاطمینانحاصلنمائید،ولیاگراندامحالتگزگزومورمورداشتوحالتدردناکپیداکردوبیرنگشدیعنیجریانخوندچاراختلالشدهاستبایدآتلسریعاًبازشود. - اگرشماتوسطیکآلاپیدخطرناکگزیدهشدهومشکلاتموضعیزخمخیلیشدیدنیست،میتوانیدازیکبیحرکتکنندهفشاری (Pressure Immobilzer) استفادهکنید. اینتکنیککهخصوصاًبرایمارهایدریائیوالاپیدهایاسترالیائیاستفادهمیشود،باپیچیدنیکباندبررویمحلگزشوقسمتهایبالاترآنانجاممیشودوسفتیاینباندمثلبانداژیاستکهبدورمچپایپیچخوردهاستفادهمیگردد. پسازانجاماینکارعضوگزیدهشدهتوسطیکآتلبیحرکتمیشود. اینتکنیکمیتواندازاثراتتهدیدکنندهحیاتسمبررویارگانهایمختلفبدنکمکردهویاآنرابهتأخیربیندازدولیممکناستآسیبموضعیمحلزخمراشدیدترکند. ۵٫ دواصلکلیرادربرخوردبابیمارمارگزیدهرابخاطرداشتهباشید: - اولاینکهبیمارمارگزیدهبایدهرچهسریعتربهمرکزاورژانسرساندهشودتابتواندازسرمضدمار (Antivenom Serum ) استفادهکند،زیرااینترکیبمیتواندحافظجانفردمارگزیدهشود. -