مرجع فایل - قابل ویرایش )
تعداد صفحه : 15
نقش مدیردرروابط انسانی مقدمه انسانموجودیمدنیالطبعواجتماعیخلقشدهاستاوراگریزیجززندگیکردنبادیگرانوبرقراریارتباطباآنهانیست . اینارتباطدامنهوسیعیدارد .تربیتفرزندانوادارهخانوادهنیازبهبرقراریارتباطصمیمیونزدیکدارد . کارکردندرمدارس،بیمارستانها،کارخانههاو ... مستلزمبرقراریرابطهباهمکارانواربابرجوعاست . تفکروزباندومزیتانساناستکهسببپیدایشعقیدهوفرهنگوتمدنمیشودوانتقالهریکازآنهافقطبابرقراریارتباطامکانپذیراست . انسانتنهاموجودیاستکهباروشساختاریافتهبهعبادتمیپردازدوبازبانیفصیحماننددعا،نمازباخالقخودرابطهبرقرارمیکندونیازهایخودرابااودرمیانمیگذارد . کاروزندگیدرسازمانهایجدیدافقهایجدیدیازارتباطرابرایانسانگشودهاست . مدیرانوکارکنانناگزیرندبرایتصمیمگیریدورهمبنشینندوباتبادلنظرراهحلهایمختلفراموردبررسیقراردهنددرنهایتبهترینراهحلراانتخابکنند . ابلاغتصمیماتوسیاستهایسازمانیازسلسلهمراتببالاترسازمانبهسطوحپاییناجرایینیازبهپیمودنمجاریارتباطیگوناگونداردوهموارههرروزدههاوصدهانامهودستورالعملبهبخشهایمختلفسازمانارسالمیشود . تغییرسببپیدایشمقاومتهایشدیدیدرمقابلتغییراتپیشنهادمیشود . اگرهمهکارهاووظایفمدیریترادرکنارهمبگذاریموآنهاراازنظرحجم،تکراروفراگیربودنموردبرسیقراردهیمهیچیکازکارکردهابهاندازهیارتباطتکراری،فراگیروپرحجمنیست . اگرچهارتباطهمیشهخودبهخودیکهدفنیست،ولیبهعنوانابزارمدیریتدرهمهکارهایمدیریتدخالتدارد . تصمیمگیری،برنامهریزی،سازماندهی،انگیزشنظارتوکنترل،ارزشیابیورهبریبدونبرقراریارتباطممکنواثربخشنخواهدبود . سرعتدستیابیبهاطلاعاتوهمکاریبادیگرانبهمنظورسازگارییامقابلهباعواملنامساعدخارجیفقطباارتباطوروابطسریعواثربخشامکانپذیرمیباشدبههمیندلیلعلوممربوطبهرفتاروروابطبینانسانهاوارتباطجایگاهیخاصپیداکردهاست . ضرورترفتاروروابط درطولتاریخ،انسانهموارهمجبوربهبرقرارکردنارتباطبادیگرانبودهاستهرگاهدوانساندرجاییمیزیستهاندبینآنهاروابطانسانینیزوجودداشتهاست. اینرفتاروروابط،تنهابهروابطمطلوبومثبتمربوطنمیشودبلکهروابطغیرمطلوبناخواستهمنفیرانیزدربرمیگیرد. اجتماعات،گروهها،شهرها،فرهنگها،آدابورسومجنگهاوصدهاموضوعدیگردرزندگیانسان،اشکالمختلفرفتاروروابطبینافراداستودلیلیبراجتنابناپذیربودنروابطبینآنهاست. قدمترفتاروروابطبینانسانهابهکهنگیسابقهحیاتانسانهاست. روابطانسانیازرابطهیاروابطیکهبیندویاچندانسانوجوددارد،صحبتمیکندروابطانسانیمظهروجودوارزشانسانهامیباشدروابطانسانیپدیدهیرفتاریاجتماعیگروههایانسانیاستکهشکلونوعانبهعنوانوجهتمایزانسانوسایرموجوداتبهشمارمیرود . بقولارنولدجیتوینبیـمورخوفیلسوفمشهورانگلیسی: قدرتبرقراریروابطبادیگرانوداشتنرفتارمطلوبوچگونگیارتباطیکهیکانسانبادیگرانداردازتمامدانشومهارتهایاومهمتروارزشمندتراستانسانهاناگزیربهارتباطبادیگرانهستند . درصورتیکهابنارتباطبتواندسببهمدلیودرکمتقابلشودباعثرضــایتخاطرولذتودرغیراینصورتموجبناخشنــودیورنجمیگردد . برقراریروابطانسانیعمدهترینعاملخوشبختیوموفقیتهرکسدرزندگیاومیباشد . رابطهیکمعلمباشاگردانشرابطهمدیرباهمکارانوزیردستانشدرمیزانموفقیتآنهاامریسرنوشتسازاست . همهانسانهابهداشتنتواناییارتباطباسایرانسانهانیازدارندکهاینتواناییاصطلاحاًمدیریتبرقراریروابطانسانیمینامیم. انسانهموارهازدیربازبهاهمیتروابطورفتارانسانیپیبردهاست . برقراریروابطآنقدرمهموسرنوشتسازاستکهموفقیتهرانسانیراازروینوعرابطهاوبادیگرانارزیابیکرد . بهعقیده ( دکترمیرکمالی ) موفقیتهرمدیربستگیبهکاراوباسایرافرادداردکارباافرادمنوطبهبرقراریرابطهیمناسبباآنهاستبهعقیدهیویمدیریتمعینکارکردنباانسانها،میانانسانهاوبرایانسانهاستومهمترینجنبهکارهایانسانهابرقراریروابطانسانیباآنهاست . اهمیتوحساسیتایجادروابطانسانیآنرابهعنوانیکدانشمطرحمیسازد . امابهعقیدهدکترمیرکمالی ( علاوهبرقبولاطلاقدانشبرایروابطانسانیبایدآنراهنرومهارتدانست )ایجادروابطانسانیبهظرافتهاوشیوههایخاصینیازداردکهعلاوهبرطلبدانش،هنرمهارتهایویژهایرادرشرایطزمانیومکانیمیطلبد . تاریخچهرفتاروروابطدرسازمان (مریپارکرفالت) یکیازپیشاهنگانتوجهبهرفتاروروابطانسانیاستکهنوشتــههایزیادیدربارهیجنبهیانسانیمدیریتدارد . تحصیلاتاودررشتههایاقتصادوفلسفهبودومیتواناورادرزمرهیفیلسوفاناجتماعیوروانشناسانقرارداداوکهکارخودرابهعنوانمددکاراجتماعیآغازکرد،درمسائلمدیریتنیزبهمطالعهوبررسیپرداخت . فالتمدیریترافرایندیاجتماعیدانستوبااینکهدستوراتصرفا" ازطرفسلسلهمراتببالاترصادرمیشودوبهتمامسطوحپایینترجریانیابدمخالفبود . فالتمعتقدبودکهبایدهمهیافراددرسرتاسرسازمانبتوانندبرحسبموقعیتخودشانتصمیمبگیرند . ایدههاوافکاراوراهگشایانتقالازتفکرکلاسیکبهجنبشروابطانسانیبودوحتیرمیتواناورابهعنوانیکپیشاهنگدرانچهامروزبهآننظریهیاقتضایینامیدهمیشودبهحسابآورد . فالتدرکتاب ( تجربهیخلاق ) (Creative Experience ) مشکلاساسیدرسازمانهادرتمامسطوحوانواع،اعمازسازمانهایبازرگانی،آموزشیوغیرهراساختونگهداریروابطانسانیپویاوهماهنگمیداندازنظراورابطهبازیردستانازوظایفمدیراستومعتقدبودبیانایدههاونظراتحقمسلمهرزیردستیمیباشد . اوبرقراریهماهنگیبینمدیریتوسایرعواملسازمانرابسیارپراهمیتمیشمرداوچهاراصلراتحتاصطلاحدرهماهنگیبرایایجادروابطانسانیدرسازمانهالازماجرامیداندکهعبارتنداز : 1ـهماهنگیبهوسیلهارتباطمستقیمباافرادمسئولمربوط . 2ـهماهنگیدرمراحلاولیهتشکیلسلزمان . 3ـهماهنگیازطریقارتباطمتقابلبینعواملموجوددرهرموقعیتوشرایطکهبهآناصطلاحا" رابطهدوجانبهمیگوییم 4ـهماهنگیبهعنوانیکفرایندمداومومستمر . بنابرعقیدهفالت،هماهنگیعلاوهبرآندرمراحلاولیهحساسیتواهمیتبیشتریدارددرهمهیاحـــوالبهطورمستقیم،دوجانبهوبهصورتیکجریـــانمستمرپیگیریمیشود . اساساندیشههایفالت،فکرمشارکتدرکاروتاکیدبراینعقیدهاستکهدرجامعهآزادمنشوظیفهمدیریت،فراهمساختنموقعیتیاستکهدرانافرادداوطلبانهآمادههمکاریمیشوند . اساسفلسفینظریهروابطانسانیبرایناندیشهاستواراستکهحرمتوشانانساندرمحیطکاراحیاشودهدفهایسازماندرجهترفاهکارکنانموردتجدیدنظرقرارگیرد،درتصمیمگیریومدیریتازمشارکتگروهیافراداستفادهشود،امکانآزادیعملوابتکاربهافراددادهشودوشغلآنانتلاشبرانگیزورضایتبخشگردد . وبالاخرهاهمیتوجایگاهگروههادرمحیطکاربهدرستیشناختهشود . ازسالهای 1950 بهبعدهمزمانباتحولاتکهدرعلومرفتاریبهوجودآمدعلممدیریتنیزتغییراتزیادیپیداکرد . ازآنجاکهمدیریتعلمیتبلورجنبهانسانیکارونگرشروابطانسانیجنبهاجراییوانجاموظایفرانادیدهگرفتمدیریترفتاریهردوجنبهمدیریتیعنیبعدانسانیوبعدکاریمدیریتراموردتوجهقرارداد . پیو ( pugh ) میگویـد (رفتارسازمانییعنیمطالعهرفتار،وظایفوکارسازمــانهاورفتارگروههاوافراددرداخلآنها) رفتارسازمانیبردرکوپیشبینیرفتارانساندرداخلسازمانتاکیددارد. اینشاخهازعلممدیریتبهرفتارفرد،گروهوآنچهبهعنوانرفتارسازمانیمطرحمیشودتوجهدارد. تعاریفرفتاروروابطسازمانی : درچنددههیاخیراصطلاحروابطانسانیباواژهیدیگریتحتعنوانرفتارسازمانیمترادفشدهاست . اماحقیقتایناستکهرفتارسازمانیبهمطالعهرفتاردرسازمانمیپردازدورفتاررادرحالتواقعیآنوبههمانصورتکهدرسازماناتفاقمیافتدتوصیفمیکندوعلتهایبهوجودآورندهیآنراتوضیحمیدهد . بهعقیدهیمورهدوگریفینرفتارسازمانیعلمیاستتوصیفینهتجویزی. رفتارسازمانیبهعنوانیکعلمازقضاوتهایارزشیمیپرهیزداماروابطانسانیچیزیبرتروبیشترازرفتارسازمانیاستروابطانسانیازیکبارارزشیوانسانیبرخورداراستودربارهیدرستیونادرستیرفتاروروابطبهارزیابیوانتقادمینشیند. رفتارسازمانی،روابطانسانیرادربرنمیگیردولیروابطانسانی،رفتارسازمانیرادربرمیگیرد . رفتارسازمانیدرسازمانهابهصورتمحدودمورداستفادهقرارمیگیرد . ولیروابطانســـانیمیتوانددرهمهوبرایهمهافرادوجمعیتهابهکاربردهشود. درحالیکهضرورتهایسازمانیبررفتارسازمانیحاکماست . روابطانسانیاینمحدودیترانمیپذیرد. بهلحاظاهمیت،ارزشوابعادمختلفروابطانسانی،تعاریففراوانیازاینعلمشدهاستکهمابهمعدودیازآنهااشارهمیکنیم . پرهیزکاردرتعریفخودگفتهاست : (روابطانسانیعبارتاستایجاد،توسعهوگسترشیکهبتواندانگیزههایپرثمریراازراهموفقیتگروهیدرراهنیلبههدفهایسازمانیازطریقایجادرضایتمندیدراعضابوجودآورد . درتعریففوقبهنظرمیآیدکهبرقراریروابطانسانیازوظایفاساسیمدیریتاستومدیربایددرمحیطسازمانیخودچنانروابطیرابهوجودآوردوبعدا" آنراگسترشدهدکهسببپیدایشانگیزهبرایگسترشموقعیتورضایتدرافراددرراهرسیدنبهاهدافسازمانشود . دیوییروابطانسانیراچنینتعریفکردهاست (روابطانسانییگانهساختنوتلفیقافرادباکاراستبهنحویکهاینیگانگیاسباببرانگیختگیآنانرافراهمکردهوموجبمیشودبهنحویبارور،معاضرتآمیز،صرفهجویانهورضایتروحیواجتماعیبهکاراشتغالورزند . دیوییسعیمیکندکهدرتعریفخودمسالهرضایتروانیوسیلهایبرایرسیدنبهاهدافسازمانوتعریفجنبهاقتصادیسازمانقراردهد . بهعقیدهیاوروابطانسانیبهمطالعهرفتارانسانهادرمحیطسازمانمیپردازدتادرنتیجهیآننتایجکارسازمانبهترشود . ازنظردکترکمالیروابطانسانیبدینصورتتعریفشدهاست ( فرایندبرقراری،حفظوگسترشروابطهدفدارپویاودوجانبهدربیناعضاییکسیستمیاسازماناجتماعیکهباتامیننیازهایمنطقیفردی،اجتماعیوروانیفردوگروهسببتفاهماحساسرضایتوسودمندیمتقابلوبوجودآمدنزمینههایانگیزشورشدوتسهیلرسیدنبهاهدافسازمانشود . درتعریففوقبهعنوانمثالبریکمدیرآموزشیفرضاستکهاگردرمحیطکارشبیناووهمکارانشرابطهیدوجانبهیزندهوباهدفسازندگیوجودنداردتااینرابطهرابهوجودآوردوآنراتوسعهدهدرابطهیپویاودوجانبهرابطهایستکهبراساسنیازهاوشرایططرفینوسازمانازکیفیتوقوتلازمبرخوردارباشددرعینحالاینرابطهبایدبرایدوطرفقابلاستفادهوسودبخشباشد . هدفهایروابطانسانی باتوجهبهتعاریفیکهازروابطانسانیشدازآنجاکهروابطانسانیبهرفتارمتقابلانسانهایسازماناجتماعیتوجهخاصداردوسعیمیکندکهاثربخشیوکارائیسازمانرابهشکلمطلوبیباتکیهبراهمیتجنبهانسانیسازمانبالابردودرعینحالباتامیننیازهایمنطقیمادیوروانیافرادوگروههامراتبرضایتآنهارافراهمسازد . روابطانسانیدارایاهدافزیراست : 1ـشناختخصوصیاتفردی : هدفروابطانسانیشناختشخصیت،نیازهاانگیزههایرفتاریوخصوصیاتخلقی،عاطفیواحساسافرادوفردیمدیرافرادسازماناست . ازآنجاکههریکازعواملفوقتاثیرزیادیدررفتاروارتباطانسانهاباسایرافرادداردعلمروابطانسانیدرصدداستکهشخصیت،نیازها،انگیزههاوهمچنینویژگیهایخلقی،عاطفیواحساسیافرادرامورددقتوبررسیقراردادهوباپیشنهادراههایعملیبهزدایشجنبههایمنفیوتقویتجنبههایمثبتاینخصوصیاتآنچنانکهدربرقراریروابطانسانیموثرواقعشوندمیپردازد . 2ـشناختکنشوواکنشها : دومینهدفروابطانسانیشناختتمامیکنشهاوواکنشهابینمدیروسایرکارکنانبایکدیگروکارکنانواربابرجوعاست . رفتارهنجارهایگروهیدربیناعضاءسازمانتاثیرزیادیبررفتاروروابطدرسازماندارد . مدیریتروابطانسانیبایدخصوصیاترفتارهرگروهوروابطمتقابلافرادآنگروهراموردشناساییقراردهد. مدیربایدموضعرفتاریورابطهیگروههاراباخودموردارزیابیقراردهدوویژگیهایاساسیاینواکنشرامشخصکند. 3ـشناختریشهتفاوتهاواختلافات : هدفروابطانسانیشناختریشههایاساسیاختلافاتوتعارضاترفتاریدرروابطمدیر،کارکنانواربابرجوعوپیداکردنراههایعملیهماهنگیرفتاریبینآنهاست. موقعییکسازمانآموزشیمیتواندبهاهدافخودبرسدکهبینمدیر،کارکنان،معلمان،